Των: Τάσου Αβραντίνη^* και Χάρη Σαββίδη^**

Ενώ ακούμε τις φωνές των δημάρχων των όμορων στο Ελληνικό δήμων να μετατραπεί σε μητροπολιτικό πάρκο ο χώρος του παλιού αεροδρομίου, δεν ακούσαμε και δεν ακούμε και σήμερα ακόμη, μεσούσης της προεκλογικής περιόδου, το δήμαρχο της Αθήνας να διεκδικεί για την πόλη του, την μείζονα πόλη του λεκανοπεδίου, μερίδιο σ΄αυτή την περιοχή.

Είναι στους περισσότερους γνωστή η πρόταση του Στέφανου Μάνου για την αξιοποίηση του Ελληνικού προς όφελος τόσο των γύρω περιοχών όσο και της Αθήνας. Η πρόταση αυτή υποστηρίχθηκε πρόσφατα κι από τον διακεκριμένο αρχιτέκτονα – πολεοδόμο Χοσέ Αθεμπίγιο (Josep Acebillo) σε συνέντευξή του στο Βήμα.

Η πρόταση Μάνου θα έδινε στην Αθήνα 15-20 πάρκα πρασίνου και αναψυχής σε υποβαθμισμένες περιοχές, εκεί που σήμερα βρίσκονται πελώριοι όγκοι πολυκατοικιών. Θα έδινε τη δυνατότητα στους πολίτες της πόλης να έχουν δίπλα στο σπίτι τους ένα πάρκο όπου μπορούν να παίξουν τα παιδιά τους ή να κάνουν οι ίδιοι ήρεμοι τον περίπατό τους. Σε μια παραπλήσια πρόταση, η Αθήνα θα μπορούσε, με απαλλοτριώσεις περίπου 1000 στρεμμάτων, να εξοικονομήσει χώρους πρασίνου σωστά κατανεμημένους σε όλο το τόξο: Ακαδημία Πλάτωνος, Κολωνός, Σεπόλια, Αττικής, Κυψέλη, Άνω Κυψέλη, Αμπελόκηποι και μέχρι το πάρκο του νοσοκομείου “Σωτηρία” και το Γουδί, συνενώνοντας τα Τουρκοβούνια με το Πεδίο του Άρεως και πολλές άλλες υφιστάμενες μικρές νησίδες πρασίνου. Με αυτό τον τρόπο θα περάσουμε σε ένα ενιαίο σύνολο χώρων πρασίνου 5.000 στρεμμάτων (όσο το υποτιθέμενο πάρκο του Ελληνικού) που όμως με αυτό τον τρόπο θα βρίσκονται σε λειτουργική ενότητα με τις πλέον υποβαθμισμένες συνοικίες της πρωτεύουσας. Εάν επιπλέον αυτό συνδυαστεί και με το εξαιρετικά σημαντικό έργο της διπλής ανάπλασης Βοτανικού – γηπέδου Λεωφόρου Αλεξάνδρας – προσφυγικών πολυκατοικιών τότε θα επιτύχουμε να ολοκληρώσουμε ένα δίκτυο ήπιων χρήσεων, πρασίνου και κυκλοφορίας μοναδικό για όλο το Λεκανοπέδιο.

Η πρόταση Μάνου, είτε με τη μορφή μεμονωμένων πάρκων, είτε με τη μορφή δικτύου πρασίνου, δεν προϋποθέτει νέα φορολογικά βάρη, ή την επιβολή πρόσθετων τελών ή κάποια έκτακτη εισφορά.

Όμως ας κάνουμε τις πράξεις:
1.000 στρέμματα δομημένης γης στις υποβαθμισμένες περιοχές της Αθήνας με μέσο συντελεστή δόμησης 3 σημαίνουν 3.000.000m2 κτηρίων. Η μέση τιμή του τετρ. μέτρου εκεί σήμερα κυμαίνεται γύρω στα 1.000 €/m2. Επομένως το απαιτούμενο ποσό για την απαλλοτρίωση είναι περίπου 3.000.000.000€.

Το 50% του Ελληνικού (περίπου 3.000 στρέμματα) θα διατεθεί ως οικοδομήσιμη έκταση με σύγχρονη πολεοδόμηση, με  υπογειοποιημένα δίκτυα κοινής ωφελείας και συντελεστή δόμησης 0,4 (μειωμένο κατά 30% σε σχέση με το Παλαιό Ψυχικό). Το Ελληνικό δημόσιο θα δημιουργήσει ένα νέο παραλιακό προάστιο ιδανικών συνθηκών, με κοινωφελείς χώρους που θα καταλαμβάνουν 1.000 με 1.200 στρέμματα, θα συνορεύει μ΄ένα θαυμάσιο πάρκο περίπου 1.000 στρεμμάτων και θα διαθέτει 3.000 νέα οικόπεδα εκτάσεως 1.000m2 ανά οικόπεδο έτοιμα προς οικοδόμηση από τους αγοραστές τους. Υπό τις συνθήκες αυτές η μέση τιμή διάθεσης ενός οικοπέδου με σημερινές τιμές θα άγγιζε τα 2.000.000€ περίπου. Περίπου 6.000.000.000€ το άμεσο όφελος για το Ελληνικό κράτος. Τα 3.000.000.000€ από το ποσό αυτό μπορούν να διατεθούν στην Αθήνα για να απαλλοτριωθούν 1.000 στρέμματα πυκνής δόμησης.

Μην ξεχνάμε και τα άλλα προφανή οφέλη αυτής της πρότασης:

• τα έσοδα από το κράτος από το Φόρο Μεταβίβασης ακινήτων θα ανέρχονταν περίπου σε 600.000.000€
• o κύκλος εργασιών της κατασκευαστικής αγοράς θα άγγιζε τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ (400m2 οικοδομής ανά οικόπεδο x 2.500€/m2 κατασκευαστικό κόστος Χ 3.000 οικόπεδα) και θα κινητοποιείτο ξανά η αδρανοποιημένη κατασκευαστική μηχανή της χώρας.  Η κατασκευή των κατοικιών του Ελληνικού θα έβαζε ξανά τις τράπεζες στην αγορά ακινήτων, θα δημιουργούσε χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας ενώ θα έδινε σημαντική ανάσα στα οικονομικά των ασφαλιστικών ταμείων.
• από τα 3.000.000.000€ των απαλλοτριώσεων ένα μεγάλο τμήμα θα ενεργοποιούσε την αγορά ακινήτων και θα πρόσθετε νέο κατασκευαστικό αντικείμενο στην αγορά και νέους φόρους στα ταμεία του κράτους.

Τα παραπάνω προϋποθέτουν σκέψη απαλλαγμένη από τις κρατικιστικές ιδεοληψίες και στοιχειώδη κοινή λογική. Η κυβέρνηση στο Ελληνικό έχει μια ευκαιρία να επιτύχει χωρίς κανένα κόστος ένα διπλό όφελος:  Να κινητοποιήσει την αγορά σε ένα τεράστιο κατασκευαστικό αντικείμενο με οφέλη για την ίδια και το δημόσιο και να αναβαθμίσει το οικιστικό περιβάλλον του λεκανοπεδίου προσθέτοντας με ορθολογισμό στον αστικό ιστό χιλιάδες στρέμματα πρασίνου.

[*] Ο Τάσος Αβραντίνης είναι αντιπρόεδρος της Δράσης, επικεφαλής της δημοτικής κίνησης «Πορτοκαλί» και υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος στην Αθήνα με το συνδυασμό «Δικαίωμα στην Πόλη» του κ. Γιώργου Καμίνη.
[**] Ο Χάρης Σαββίδης, αρχιτέκτων d.p.l.g., είναι μέλος της Διοικούσας Επιτροπής της Δράσης, μέλος της επιτροπής προγράμματος του «πορτοκαλί»